Zo recenseer ik een boek in 6 stappen

Je leest een boek en je wilt er daarna iets over zeggen, maar hoe? Er is geen model voor het schrijven van een recensie, maar het is wel belangrijk om tot een duidelijke mening te komen. Om je een kijkje te geven in hoe ik dat probeer te doen is dit hoe ik een boek bespreek in zes stappen! 

1. lees het boek

Het is misschien een open deur, maar als eerste lees ik een boek. Als ik iets lees om te recenseren dan is dat toch net iets anders dan wanneer ik een roman aan het strand verslind om er vervolgens nooit meer naar om te kijken. Tijdens het lezen ben ik namelijk constant bezig met het ontdekken van het verhaal en wat dit goed en minder goed maakt. Vier dingen vind ik daarbij belangrijk: personages, tijd en ruimte, het perspectief, en het verhaal zelf.

2. personages

Boeken draaien meestal om mensen of om andere figuren die op de één of andere manier handelen. Het is dus van belang om te weten wie deze personages zijn en wat ze doen. Daarbij maak ik een onderscheid tussen hoofd- en bijpersonages, waarbij hoofdpersonages het belangrijkst zijn en bijpersonages wat minder.

Laten we Voor jou van Jojo Moyes als voorbeeld nemen aangezien een groot deel van de mensen vrouwen of de roman heeft gelezen en/of de film heeft gezien. Lou en Will zijn hierin overduidelijk hoofdpersonages, terwijl bijvoorbeeld de zus van Lou slechts een bijrol heeft in het verhaal.

3. tijd en ruimte

Waar speelt het verhaal zich af en wanneer? Voor jou speelt zich grotendeels af in het Groot-Brittannië van deze eeuw, maar het verhaal komt heel anders over als het zich op Mars in het jaar 3064 af zou spelen.

Daarnaast is het bij tijd ook erg belangrijk om te kijken in welke volgorde het is geschreven. Begint het boek bij het begin van het verhaal en eindigt het bij het einde? Of val je er plotseling middenin en wordt alles achteraf duidelijk door flashbacks? Door de volgorde kan spanning ontstaan waardoor je wilt blijven lezen. Erg belangrijk dus!

4. het perspectief

Wie vertelt het verhaal en in welk perspectief? Is er bijvoorbeeld een alwetende verteller die een verhaal vertelt in de derde persoon (het hij-/zij-perspectief) of is er een ik-verteller die terugblikt op zijn leven in de eerste persoon (ik-perspectief)? Of nog een ander perspectief? Dat kan namelijk een heel verschil maken in hoe jij het boek ervaart.

5. het verhaal

Nu ik het boek heb gelezen, bekend ben met het verhaal en beter heb gekeken naar verschillende elementen is het tijd om alles als puzzelstukjes bij elkaar te leggen om te kijken of de stukjes ook echt in elkaar passen.

Waarom heeft de auteur voor deze personages, in deze tijd en ruimte, met dit perspectief gekozen? Wat is het doel daarvan (spanning opbouwen, choqueren, tranentrekken, et cetera) en is het zo toegepast dat dat ook is gelukt?

Om terug te komen op het voorbeeld van Moyes zouden we kunnen zeggen dat ze ons met Voor jou aan het huilen wil krijgen. Dat is bij mij niet echt gelukt omdat ik vond dat het belangrijkste deel van het verhaal daarvoor ontbrak, maar voor anderen werkte het wel aangezien er dozen met tissues zijn leeggesnotterd bij deze roman.

Ik kan nog een stapje verder gaan en een interpretatie geven van het boek. Dan vraag ik me af wat de auteur heeft willen zeggen met het verhaal. Dit is vaak hetgeen wat niet letterlijk staat beschreven maar tussen de regels door moet worden begrepen. Zo zou ik kunnen interpreteren dat Voor jou gaat over tot in hoeverre we echt het recht op zelfbeschikking hebben. Om maar even een voorbeeld te noemen.

6. schrijf de recensie

Als ik dit alles op een rijtje heb staan dan begin ik met schrijven. Het lijkt veel werk en dat is het in begin misschien ook, maar na een tijdje ging het bij mij redelijk automatisch. Ik gebruik meestal niet alle informatie in mijn besprekingen, maar alleen datgene wat er toe doet. Regelmatig voeg ik nog wat andere dingen toe zoals de schrijfstijl of de achtergrond van de schrijver. Uiteindelijk probeer ik er een goedlopende recensie van te maken die mijn mening duidelijk maakt en onderbouwt.

Ik wil nog even benadrukken dat dit mijn manier van recenseren is. Het schrijven van een recensie kan bijna niet fout gaan omdat het om een mening draait. Er zijn honderden manieren om een boek te bespreken en dat maakt het naar mijn idee zo leuk om verschillende meningen over één boek te lezen.

Hoe recenseer jij een boek?

Dit vind je misschien ook leuk...

5 reacties

  1. Lalagè schreef:

    Dit zijn goede tips om te starten! Bij mij gaat het ook meestal automatisch: ik ga zitten en er rolt zomaar wat uit. Het nadeel is dat het daardoor soms wat ongestructureerd wordt, dat is echt mijn zwakke punt wat schrijven betreft. Het zou beter zijn als ik eerst een structuur maak, maar aan de andere kant vind ik het wel makkelijk om het zo van A tot Z te schrijven en mezelf te verrassen.

    Ook denk ik tijdens het lezen al vaak na over wat me opvalt en wat ik kan gebruiken voor mij blog. Soms schrijf ik die dingen dan ook op.

  2. Ali schreef:

    Ik heb Voor Jou niet gelezen, maar wel gezien en ik heb gesnotterd, maar ik aarzel om het boek te lezen. Wat betreft je tips voor recensies: nuttig. Ik heb het bewaard voor later, af en toe recenseer ik zelf ook nog wel eens een boek op mijn blog.

  3. zwartraafje schreef:

    Eigenlijk doe ik het op exact dezelfde manier als Lalagé. Tijdens het lezen heb ik een schriftje naast me liggen waarin ik af en toe bepaalde bemerkingen noteer. Verder heb ik niet echt een bepaalde werkwijze. Gelukkig komt er doorgaans wel iets bruikbaars uit zodra ik me achter de laptop installeer en de tekstverwerker open.

  4. Marcia schreef:

    Wat een handige tips. Zelf werk ik meestal niet zo gestructureerd. Na het lezen schrijf ik eerst mijn mening in korte bulletpoints. Daar maak ik dan een recensie van en ik schrijf er een conclusie bij. Als laatste schrijf ik een eigen samenvatting van het boek en zorg ik voor een mooie lay-out :)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.