Pauwl – Erik Jan Harmens

Ik keek al langere tijd uit naar de nieuwe roman van Erik Jan Harmens, want zijn vorige roman Hallo muur maakte twee jaar geleden veel indruk op mij. Toen ik vorige week na een bezoekje aan de boekhandel eindelijk in Pauwl kon beginnen, was ik bang dat het tegen zou vallen vanwege mijn torenhoge verwachtingen, maar die angst was achteraf gezien niet nodig geweest. Ik had er zelfs een paar uur minder slaap voor over omdat ik Pauwl in één keer uit wilde lezen. 

Deze keer schetst Harmens geen beeld van leven met alcoholisme (zoals in zijn bestseller Hallo muur), maar van iets heel anders: autisme. Met Pauwl geeft hij een kijkje in een dag van het leven van de 34-jarige Paul en al snel wordt duidelijk dat leven met autisme niet altijd even gemakkelijk is. Zo zijn er de kleine dingen die vervelend zijn voor Paul, bijvoorbeeld dat bijna iedereen zijn naam verkeerd uitspreekt als Pauwl, of dat het niet stil is in het gezinsvervangend tehuis waar hij woont als hij op moet staan. Voor veel problemen is er een oplossing, zoals de wekker eerder zetten (om 05.30 uur) of aan zijn middenhandsbeentjes likken. Maar deze dag is anders als alle andere: zo moet hij ernstig naar de wc tijdens zijn werk bij een plantsoenendienst, maar Paul wil niet op de Dixi, en zijn baardagaam Wilfred is uit het terrarium verdwenen. Het stelt misschien niet veel voor voor de gemiddelde mens, maar voor Paul wordt een dag dan toch een stuk lastiger.

Vanuit een ik-perspectief legt Paul regelmatig dingen uit omdat deze voor hem minder vanzelfsprekend zijn en hij is graag erg specifiek, vooral met getallen. Zo wordt hij bijvoorbeeld gek van het woordje ‘even’, want hoelang duurt dat precies? En zo weet hij dat Carol, een medebewoonster waar hij stiekem verliefd op is, 51,42% jaar jonger dan hij is. Harmens weet dit met humor te brengen, waardoor de overdosis aan informatie niet stoort en je niet alleen meer respect krijgt voor Paul, maar vooral voor mensen met autisme in zijn algemeen.

Naast dat Pauwl een realistisch beeld schetst van het leven van een autist is deze roman ook een reflectie op taal (die autisten anders ervaren dan de gemiddelde mens), waardoor duidelijk wordt hoe vaak taal niet overeenkomt met de werkelijkheid. Iets wat voor een autist erg verwarrend kan zijn.

Ze zei een keer dat ze een verjaardagscadeau voor haar vriend had gekocht, namelijk een weekendje Barcelona. ‘Wat leuk,’ zei ik, ‘hebben jullie een hotel?'(Dat is een korte versie van: ‘Hebben jullie in een bepaald hotel ergens in de stad een kamer geboekt?’)

 

Harmens heeft maar 176 pagina’s nodig om een sterk personage neer te zetten. Het is aan alles te merken dat de schrijver autisme een belangrijk thema vindt (zijn zoon heeft autisme) waardoor Paul een realistisch personage is dat je uiteindelijk in je hart sluit. Hallo muur blijft mijn favoriete roman van zijn hand, maar ook met Pauwl is Harmens erin geslaagd om mij te raken.

4/5

Pauwl – Erik Jan Harmens – 176 pagina’s – Lebowski – februari 2017 – 9789048834433 – te koop voor €19,99

You may also like...

2 reacties

  1. Lalagè schreef:

    Op een gegeven moment had ik teveel boeken over autisten gelezen en was ik het een beetje zat, maar dit lijkt me wel erg leuk. Komt op de lijst!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.