In het decemberzonnetje: Lidewijde Paris

Deze maand zet ik boekenliefhebbers in het zonnetje! Dat lezen en/of schrijven leuk is, wisten we al, maar waarom doen we het? En hoe is de passie bij verschillende boekenwurmen begonnen? We komen er deze maand achter! Vandaag vertelt Lidewijde Paris van De Lees!ambassade over boeken en lezen.

Zou je jezelf kort voor willen stellen aan iedereen die jou nog niet kent?
Mijn naam is Lidewijde Paris. Lidewijde is naar de roman van Busken Huet, dus ik kwam al gestigmatiseerd ter wereld. Na 25 jaar boekenvak ben ik voor de derde keer als ZZP’er aan de slag. In 2016 begon ik met De Lees!ambassade om het literaire leven te promoten op een toegankelijke en onderhoudende manier. Ik doe nu wat ik het liefste doe: boeken lezen, schrijven en mijn enthousiasme met anderen delen.

Hoe is je passie voor boeken ooit begonnen?
Weet iemand ooit hoe zoiets ooit begint? Ik niet? Ik weet nog wel dat ik moest huilen toen ik naar de middelbare school ging omdat ik dacht dat ik dan nooit meer kinderboeken zou mogen lezen. Mijn moeder zei dat dat best nog wel mocht, maar mijn vader liep naar de boekenkast, haalde er De donkere kamer van Damocles uit en zei: ‘Lees dit eens.’ Hij begreep dat ik bang was voor de grote mensen boeken. En zo ontdekte ik op 12-jarige leeftijd dat er nooit een einde aan boeken zou komen.
 
Wanneer en waarom ben je meer met boeken gaan doen dan lezen?
Mijn eindexamenscriptie op de kunstacademie en mijn doctoraalscriptie gingen over het ‘ergonomisch’ vormgeven van boeken: hoe kun je een brieveneditie zo inrichten dat je er dingen in kunt opzoeken zonder het hele boek te hoeven lezen. Het was natuurlijk nog in het pre-digitale tijdperk. Via de scriptie werd ik freelancer bij Querido en zo rolde ik als freelancer de uitgeverijwereld in, en werd ik uiteindelijk redacteur. Om geld te verdienen werkte ik eerst in een boekwinkel, als etaleur en verkoper en later in een gespecialiseerd antiquariaat. Sindsdien altijd met boeken en schrijven en lezen bezig gebleven.
 
Je geeft workshops en schrijft boeken over lezen. Wat wil je mensen leren?
Of ‘leren’ het goede woord is, weet ik niet. Ik heb mijn eerste boek Hoe lees ik? geschreven omdat ik door het lesgeven in Middelburg, dat ik samen met Frank van Doeselaar al 12 jaar deed, ontdekte wat mensen moeilijk vonden om te ontdekken of te begrijpen. Ze wilden het heel graag begrijpen, maar konden het niet vinden. Veel van hen mochten vroeger niet lezen, hadden geen kans gehad om door te leren, wilden heel graag weten hoe literatuur werkte maar kregen er niet een vinger achter. Voor hen heb ik dat boek geschreven. Dat het veel breder gebruikt zou gaan worden, door leraren, leerlingen, schrijvers, vertalers, recensenten en weet ik wie allemaal, had ik nooit kunnen bedenken.
 
 
Zou je zelf als lezer nog iets willen leren?
Oh man. Ik wil nog zoveel leren. Ik moet nog zoveel lezen. De helft van mijn week gaat nu op aan researchen, googlen, lezen, vragen stellen, uitzoeken en oude onderzoeken lezen. Ik zou veel meer van geschiedenis, van filosofie, van literatuurgeschiedenis willen weten. En ik leer elke keer van de mensen die mijn Lees!workshops bezoeken, ik leer van hun vragen, van hun manier van denken, wat ze goed vinden en waarom, wat ze niet begrijpen en waarom niet. Dat zet mij aan het denken en daar leer ik van. En daar ben ik heel dankbaar voor.
 
Kun je door al je kennis over literatuur, nog wel genieten van lezen?
Dat is een vraag die mij heel vaak wordt gesteld. Maar het genot wordt alleen maar groter. Naast het schitterende verhaal dat ik lees, probeer ik ook de magie van de constructie, de schoonheid en het spel met de taal te zien. Ik ben diep onder de indruk van veel boeken. Ook als ze qua verhaal niet helemaal mijn smaak zijn, of als ik het spel wat al te duidelijk vind soms.
 
Hoeveel boeken lees je per jaar?
Nou voor de radio bespreek ik elke week drie boeken elke drie weken, dus dat zijn er 52. Maar soms lees ik er meer en daar kies is dan uit. Dus dat zal 70 boeken zijn. Verder lees ik heel veel voor mijn lezingen zowel non fictie als fictie. Ik heb nog veel in te halen, vooral klassiekers en Nederlandse literatuur. Dus het zal alles bij elkaar tussen de 100 en 150 zijn.
 
Wanneer is een boek in jouw ogen een goed boek?
Oh boy. Je weet je vragen wel te bedenken hè? Ik denk dat een boek een goed boek is als het je iets doet. En dat ‘doen’ kan alles zijn. Als je maar door wilt blijven lezen is er altijd iets goeds aan. Maar ontroering geldt net zo goed. Verder zou ik veel technische dingen kunnen noemen, maar uiteindelijk moet een boek je iets doen. Hoe vaag dat het ook klinkt. Sommige slecht geschreven boeken, raken je toch. Dan geldt het voor mij als een goed boek.
 
Wat zijn jouw drie favoriete boeken en waarom?
Nee, daar doe ik niet meer aan. Er is een lijst van heel goede boeken maar daar gaat elke keer wat af en komt wat bij. 
 
Heb je een favoriete leesplek?
Nee, ik kan overal lezen, als het maar stil is. Meestal lig ik eindeloos in bed omdat ik ‘s ochtends in bed met ontbijt begin te lezen en vaak mijn kat mij daar dan vasthoudt en het maakt niet uit, ik ben nu ZZP’er dus ik kan doen wat ik wil en het is lekker warm en ik kan languit liggen lezen.
 
Hoe heb je je boekenkast ingedeeld?
In mijn woonkamer staat alle ‘gewone’ literatuur in 5 boekenkasten. Nederlandse literatuur bij elkaar op alfabetische lexicografische volgorde. Gevolgd door de buitenlandse literatuur vertaald en oorspronkelijke taal door elkaar: Afrikaanse literatuur, Duits, Scandinavisch & Russisch, Frans, Japans, Chinees, Indiaas, Spaans & Portugees, Duits en uiteindelijk heel veel Engelstalig. In mijn gang staan in een hoge kast alle biografieën en brievenboeken en in een apart kastje wat bibliofiele boeken die niet echt bibliofiel zijn maar eerder een beetje gek. In mijn werkkamer staan alle boeken die ik gebruik voor mijn research, verder alle verhalenbundels bij elkaar, alle poëzie, alle klassiekers (alles voor 1860), alle literatuurgeschiedenissen, alle boeken over literatuur, lezen en schrijven, alle gesigneerde boeken en boeken met opdrachten, alle non fictie boeken, en tenslotte alle kunstboeken op onderwerp of op kunstenaar. Alles bij elkaar nog zo’n 9 kasten.
 
Waarom zou iedereen moeten lezen?
Niemand moet iets. Veel mensen zijn er niet mee grootgebracht en lezen voelt voor hen niet vertrouwd. Maar lezen geeft mensen toegang tot de wereld. Je kunt je eigen weg vinden als je kunt lezen. Je kunt kennis vergaren, wonderlijke werelden binnengaan, mensen ontmoeten. Het is essentieel voor je zelfstandigheid en geeft zelfvertrouwen. En ja, lezen is goed voor je hersenen, voor je woordenschat, vergroot het empathische vermogen, maar belangrijker is dat wie kan lezen ook kan leren zichzelf uit te drukken, in contact komen met anderen, door dingen op te schrijven kun je dingen verwerken en in teksten van anderen kun je jezelf herkennen, dat kan troost geven, het kan je in het reine met jezelf brengen, je kunt ontdekken dat je niet alleen bent dat er nog anderen zijn die net zo voelen of denken als jij. Nou ja: lezen biedt zoveel.
 
Hoe zorgen we er vervolgens voor dat mensen ook echt gaan lezen?
Het moet vroeg beginnen. Veel mensen die als kind een leesachterstand oplopen durven daar vaak niet voor uit te komen en blijven achterlopen en halen dat nooit meer in. We kunnen op een positieve manier het lezen (al het lezen, ik heb het niet alleen over literatuur) stimuleren. Alleen al de aanwezigheid van boeken als een kind opgroeit werkt stimulerend, is aangetoond. Boeken moeten al vanaf dat een kind een baby is een natuurlijke aanwezigheid in de omgeving zijn. Wil je als ouder dat je kind gaat lezen, lees dan zelf, lees voor, maar laat zien dat lezen leuk en fijn is. Zet er geen druk op. Lees papieren boeken want die zijn zichtbaar. Digitaal lezen kan ook lijken op internetten…
 
Wat zijn je plannen op in 2019? Komt er een nieuw boek en ga je workshops geven?
Mijn plannen zijn al deels in kaart gebracht: Ik ga schrijftraining geven aan de schrijversvakschool in Amsterdam, de serie Hoe lees ik een film? loopt door zowel in Den Haag als in Amsterdam, er is een nieuwe Boekenweeklees!workshop in de maak en een nieuwe gewone Lees!workshop, ik ga een serie maken voor HOVO (Hoger Onderwijs voor Ouderen) en verder loopt de recensierubriek op NPO 1 radio bij Max Nieuwsweekend gewoon door en blijf ik invalpresentator voor Opium op NPO radio 4. Na de zomer hoop ik met een nieuw boek te komen en deze winter ga ik proberen het literatuurspel dat ik bedacht verder uit te werken. Verder heb ik nog een boek vol ideeën.
 
Bedankt voor de interessante antwoorden, Lidewijde!
 
Meer weten over Lidewijde of De Lees!ambassade? Bezoek dan onderstaande social mediapagina’s.
 

You may also like...

3 reacties

  1. Lalagè schreef:

    Superleuk om je zo nog wat beter te leren kennen, Lidewijde! :-)

  2. Sandra schreef:

    Wat een tof interview met Lidewijde!

  3. Jenn schreef:

    Leuk om te lezen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.